Który program
jest dla Twojej klasy?
Z nastolatkami rozmawiam jak z młodymi dorosłymi — na serio, bez formułek
13–15 lat · 90 min
13–15 lat · 90 min
Język Emocji —
Jak działają emocje i dlaczego warto to wiedzieć
Widzisz, że przeczytał wiadomość, ale nie odpisuje — a w głowie natychmiast gotowy scenariusz: „już mnie nie lubi — nikt mnie nie lubi — jestem do niczego". Jedna gorsza ocena i już gotowy film pt. "Moje życie jest porażką". Fala zazdrości, gdy ktoś dostaje to, czego sam chcesz. Wściekłość, która wybucha zanim zdążysz pomyśleć — a potem żałujesz tego, co powiedziałeś.
Nie dlatego, że jesteś „nadwrażliwy." Dlatego, że nikt Ci nie wyjaśnił, jak ten mechanizm naprawdę działa.
W tym wieku emocje są intensywne, szybkie i często trudne do rozszyfrowania. Zazdrość zlewa się ze złością. Rozczarowanie wygląda jak obojętność. Wstyd udaje wściekłość. A codzienność wygląda tak: albo tłumię wszystko i udaję, że jest OK, albo wybucham i żałuję. Na spotkaniu nastolatki odkrywają, że jest trzecia opcja — i że można się jej nauczyć. A w głowie pojawiają się zdania, które wyglądają jak fakty — „jestem gorszy," „nie nadaję się," „tak po prostu jest" — choć tak naprawdę są interpretacjami, budowanymi latami z małych fragmentów: jednego komentarza, porównania z kimś, kilku złych doświadczeń z rzędu. To spotkanie pokazuje, co za tym stoi — i co można z tym zrobić.
Jak naprawdę powstają emocje?
Mózg nie rejestruje emocji — on je buduje. Na bieżąco, z trzech źródeł. To nie jest teoria — na spotkaniu nastolatki widzą to na własne oczy, w eksperymentach, których wyników nie da się zignorować.
💪 Nasze ciało
Niewyspany, głodny, odwodniony nastolatek buduje trudne emocje łatwiej i szybciej. To nie jest „zły humor" ani „trudny charakter." To brak paliwa — i można to sprawdzić.
👁️ Nasze zmysły
To, co widzimy, słyszymy i czujemy w danej chwili, dostarcza mózgowi materiału do budowania emocji. Cisza po tym, jak coś powiesz w grupie — jeśli to nowa klasa, to paraliżujący wstyd. Jeśli to Twoi najbliżsi znajomi — po prostu pauza. Ten sam moment ciszy, zupełnie inna emocja — bo mózg nie reaguje na to, co się dzieje, tylko na to, jak to w danej chwili odczytuje. Nastolatki uczą się rozpoznawać ten mechanizm — i to jest moment, w którym przestają reagować na autopilota.
🧩 Nasze doświadczenia
Mózg nie buduje każdej emocji od nowa — zapisuje wzorce. Dlatego dwie osoby w tej samej sytuacji mogą czuć coś zupełnie innego — i żadna nie reaguje „źle." Ale kiedy ten sam wzorzec powtarza się wystarczająco długo, zaczyna wyglądać jak fakt o sobie albo o świecie. Nastolatki uczą się go rozpoznawać — i sprawdzać.
Co odróżnia ten program?
Mapa Emocji uczy dzieci nazywać to, co czują. Kod Emocji pokazuje, jak mózg buduje emocje. Język Emocji idzie o krok dalej — do wzorców, które kształtują emocje i decyzje, zanim zdążymy pomyśleć.
Na spotkaniu nastolatki odkrywają, że jedno zdanie na początku zadania może zmienić wynik testu — bo wzorzec zabiera zasoby, zanim zdążysz przeczytać polecenie. Że mózg szuka potwierdzeń dla tego, w co już wierzy — i je znajduje, ignorując dwadzieścia sygnałów, które mówią co innego. I że fala zazdrości, wybuchy złości czy paraliżujący wstyd mają konkretne źródło — które można znaleźć i zrozumieć.
To nie jest wykład. To eksperymenty, które nastolatki przeprowadzają same — i z których same wyciągają wnioski.
Cztery narzędzia
🫁 Gdy ciało jest w alarmie
Technika oddechowa oparta na fizjologii, która mechanicznie spowalnia pobudzenie. Jedno powtórzenie wystarczy, żeby móc myśleć zamiast reagować.
🔍 Gdy w głowie pojawia się „wyrok"
Trzy pytania — Czy to fakt czy interpretacja? Skąd pochodzi ten wzorzec? Czy pasuje do tej konkretnej sytuacji?
🎯 Gdy wszystko zlewa się w „jest mi źle"
Precyzyjne nazywanie — bo frustracja, zazdrość, rozczarowanie i upokorzenie to cztery różne emocje, które prowadzą w cztery różne strony.
💭 Gdy trudna myśl nie chce odejść
Sposób na to, żeby myśl straciła moc wyroku — bo myśl to hipoteza, nie fakt. I można na nią spojrzeć z zewnątrz.
Co zostaje po programie
- ✓ Karta narzędzi dla każdego nastolatka — gotowa do użycia następnego dnia.
- ✓ Materiały dla nauczycieli i psychologów szkolnych, z konkretnymi technikami do pracy z klasą po programie.
- ✓ Przyjeżdżam z własnym sprzętem. Wystarczy zwykła sala.
skąd biorą się jego emocje — i wie, co z nimi zrobić.
Program opiera się na teorii konstruowanych emocji Lisy Feldman Barrett — nastolatki uczą się rozumieć, jak naprawdę powstają ich emocje, skąd biorą się wzorce myślenia i jak je świadomie weryfikować.
Tarcza Pro —
Nie dam się sprowokować
„Nie siadaj przy nas." Plotka, która błyskawiczne obiega klasę. Zimne spojrzenia na korytarzu — bez słowa, ale wszystko jasne. A po lekcjach: screenshot na grupie klasowej, złośliwy komentarz pod zdjęciem, dwadzieścia emotek śmiechu. Wieczorem wiadomość od koleżanki: „Widziałaś, co napisali?" A rano trzeba iść do szkoły. Do tych samych ludzi. Z tym samym ściskiem w żołądku.
Dla dorosłego to „tylko głupie żarty." Dla piętnastolatka — codzienność, która nie kończy się po wyjściu ze szkoły. Dokuczanie przenosi się z korytarza na telefon i z powrotem — bo telefon jest zawsze przy sobie. Wykluczenie, hejt, ciągłe napięcie — to nie jest coś, z czego się „wyrasta". To przewlekły stres, który z czasem robi coś gorszego: głosy z zewnątrz stają się głosem wewnętrznym — i nastolatek zaczyna mówić do siebie słowami swoich prześladowców.
Jak pracujemy?
To, jak nastolatek zareaguje na dokuczanie, wpłynie na to, czy przejmie kontrolę nad sytuacją, czy da się wciągnąć w grę sprawcy. Z nastolatkami rozmawiam jak z młodymi dorosłymi — bez moralizowania, za to z wiedzą o tym, jak naprawdę działa mechanizm dokuczania: co je napędza, dlaczego wykluczenie boli tak samo jak fizyczny cios i jak to zatrzymać. Potem ćwiczymy: sześć konkretnych technik, kilka razy, sprawdzając co działa. Ćwiczymy twarzą w twarz — ale rozmawiamy też o tym, co dzieje się na grupowych czatach, w screenach przesyłanych dalej i w komentarzach. Temat jest poważny — ale forma lekka, z humorem i dystansem. Dzięki temu treść naprawdę dociera.
🎭 Gaslighting — po imieniu
„To był tylko żart, nie obrażaj się." Na spotkaniu nastolatki uczą się to rozpoznawać — i ćwiczymy konkretne odpowiedzi, które nie dają się zbić tym zdaniem.
👥 Supermoc świadków
W klasie 25 osób zwykle dwie są w konflikcie. Co robią pozostałe 23? To one decydują o wyniku. Gdy przestają klaskać — przedstawienie kończy się samo.
🏥 Gdzie są granice?
Na koniec wyznaczamy jasną granicę — kiedy techniki słowne nie wystarczą. Zgłoszenie przemocy, gróźb czy nękania to nie słabość ani skarżenie. To odwaga i szacunek do samego siebie.
Co zostaje po programie
- ✓ Karta Technik dla każdego uczestnika — do użycia następnego dnia.
- ✓ Materiały dla prowadzących i psychologów szkolnych, które pomagają rozpoznawać sytuacje wymagające głębszej interwencji.
- ✓ Przyjeżdżam z własnym sprzętem. Wystarczy zwykła sala.
jak nie dać się wciągnąć w cudzą grę — na korytarzu i w sieci.
Program uczy nastolatków rozumieć mechanizmy przemocy rówieśniczej, rolę świadków i odwracać dynamikę dokuczania — na podstawie podejścia Kalmana i Gibbsa.